|
3.1.1.2. Mal ve hizmetlerin arzı ve talebine ilişkin boykot
Komisyon, mal ve hizmetlerin arzı ve talebine ilişkin boykot anlaşmalarını Kurucu Antlaşma'nın 85 (1) maddesinin en ağır ihlal şekillerinden biri olduğunu kabul etmektedir. Böylesine ağır bir cürümün bireysel muafiyetinin olamayacağı açık ve tartışmasızdır. Boykot hadisesinin özellikle piyasalarda istenmeyen rakip teşebbüslere uygulanması ise daha ağır suç niteliğine bürünmektedir. Nitekim ATAD'ın duvar kağıdı satışına ilişkin Kararı'nda; fiyatlarını üreticilerin arzu etmedikleri oranlarda iskonto yaparak satan bir dağıtıcıya yapılan arz boykotu sonucu üreticiler haksız bulunmuştur. (152)
Ayrıca, bir teşebbüs birliğinin sadece üyeleri arasında ticaret yapmasına ve diğer teşebbüslere mal ya da hizmet vermemesine yönelik kararlar, Komisyon tarafından kabul edilemez bulunmuştur. Bu konuda bir çok Komisyon kararı mevcuttur. Ancak başlıca kararlar hatırlatılmak istenirse; bunlar arasında Groupement des Fabricants de Papiers Peints de Belgique (153) ve SMMT Exhibition Agreement (154) Kararları örnek olarak gösterilebilir. Ayrıca da bu konuda çok önemli bir ATAD Kararı da bulunmaktadır: Binon Kararı. (155)
Anlaşılacağı üzere, mal ve hizmet arzının ya da talebinin boykotunu amaçlayan anlaşma, uyumlu eylem ya da kararlara bireysel muafiyet tanınmamaktadır.
3.1.1.3. Fiyat belirleme
Fiyat belirlemeye ilişkin anlaşmalar kesinlikle yasaklanmıştır ve hiç bir şekilde bu tür anlaşma ya da kararlara bireysel muafiyet verilmemektedir. Komisyon zaman zaman bu tavrını basın bildirileri ile de açıklamaktadır. Nitekim son olarak 19 Aralık 1990 tarihinde yeni bir hatırlatma yapmıştır. (156)
Burada üzerinde durulması gereken en önemli olgu, bir fiyat belirleme anlaşmasının hayata geçirilmese veya uygulanmasa dahi yine de yasak olmasıdır. Teşebbüsler, hiç bir şartta ve durumda anlaşmayı uygulamaya almadıklarını ileri sürerek sorumluluktan kurtulamazlar.
Nitekim Komisyon, Fransız ve Japon rulman üreticilerinin anlaşarak, Topluluk'da fiyatları yükseltmek amacıyla yaptıkları fiyat belirleme anlaşmasını ağır bir biçimde cezalandırmıştır. (157)
Bu hususların dışında; ilan edilen fiyatlar ya da tavsiye fiyatları altında tüketicilere satış yapılmamasına ilişkin anlaşmalar da hukuka aykırı ve yasaktır. 1992 yılında alınan Scottish Salmon Board Kararı (158) bu durumun en güzel örneğidir. Hatta fiyat iskonto oranlarını belirleyen ve bu oranlar altında ya da üstünde iskonto uygulanmasını yasaklayan uyumlu eylemler bu yöndeki anlaşmalar ve kararlar da yasaklanmıştır. Komisyon'un çok bilinen Vimpoltu Kararı (159) mevcuttur. Kar marjlarını düzenleyen anlaşmalar da yasaklanan eylemler arasında yer almaktadır ve yukarıda anlatılan diğer hususlar gibi bireysel muafiyete konu edilemezler. Bu konuda Komisyon'un Fedetab Kararı mevcuttur. (160)
Ancak fiyatların paralel seyri üzerine Topluluk Rekabet Hukuku'nda çok çelişkili kararlara rastlanmaktadır. Komisyon, teşebbüslerin fiyatlarını paralel bir biçimde tutmalarının aralarında bir anlaşma olmadan mümkün olamayacağı tezinden hareket ederek karar verirken; ATAD bir çok vakada pazar şartlarını, emtianın özelliğini, ilgili pazardaki teşebbüs sayısını ve bunların ölçeklerini gözönünde bulundurarak Komisyon'un kararlarını bozmaktadır.
Bu konuda Komisyon'un BP Kemi/DDSF (161) , Groupe Producteur de Zinc (162) ve Pâtes de Bois (163) gibi önemli Kararları mevcuttur. Buna karşılık, Yüce Divan ise Komisyon'un bu konudaki ICI Kararı'nı bozmuştur. (164)
Öte yandan, teşebbüslerin anlaşmalı bir biçimde fiyat ayırımcılığı yapmasına da izin verilmemekte ve bireysel muafiyet tanınmamaktadır. Aynı şartlara haiz bazı alıcılara özel fiyatlar yapılması yasaklanmıştır. Bunun nedeni özel fiyatla mal tedarik eden teşebbüslerin rakipleri karşısında avantajlı konuma gireceği ve rekabetin engelleneceğidir. Bu hususa uygun Komisyon'un Distillers Kararı (165) ve Yüce Divan'ın Komisyon yönünde görüş bildirdiği aynı davaya ilişkin kararı mevcuttur. (166)
3.1.1.4. Bilgi değişimi
Rakip teşebbüsler arasında pazardaki gelişmelere, teşebbüslerin fiyat politikalarının birbirlerine bildirilmesine, iskonto oranlarına, vadelerin, zamların ve diğer satış şartlarına ilişkin bilgi değişimini içeren anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliği kararları hukuka aykırı ve yasaktır. Bu tür anlaşmalara bireysel muafiyet tanınmamaktadır.
Komisyon, IFTRA Glass Containers (167) Kararı'ında bilgi değişimine yönelik anlaşmalara ilişkin görüşü konuya açıklık kazandırmaktadır. "Bir üreticinin rakiplerine fiyat politikası ile ilgili bilgilerini vermesi, bu konuda matbuu evraklarını göndermesi, satış koşullarını bildiren kararlarını anlatması ve tüm hususlara ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi paylaşması Kurucu Antlaşma'nın 85 (1) maddesine aykırıdır". (168)
Bilgi değişimine ilişkin anlaşmalara daha çok oligopolistik piyasalarda rastlanmaktadır. Komisyon, pazara giriş imkanlarının zaten azaldığı bu tür piyasalarda teşebbüslerin birbirleri arasında satış yöntemleri ve fiyatlarını içeren bilgi değişimi anlaşmalarıyla haberleşmelerinin rekabeti kısıtladığı görüşünü benimsemektedir. Öte yandan Bidayet Mahkemesi de Komisyon'un bu görüşünü teyid eden iki karar vermiştir: Fiatagri UK ve New Holland Ford Ltd. k. Komisyon (169) ve John Deere Ltd. k. Komisyon Kararları. (170)
Komisyon'un Çimento ve Karton kartellerine ilişkin kararlarında da bu bilgi teatisine ilişkin anlaşma meselesi gündeme gelmiştir. Nitekim Komisyon, kartelcileri mahkum ederken; teşebbüslerin bilgi teatisinde bulunmalarını rekabeti kısıtlayıcı bir araç olarak değerlendirmiştir. Karteli oluşturan teşebbüslerin rekabeti sınırlamak üzere aldığı bir dizi kararın takibinde bilgi değişimi sistemini oluşturdukları gözlemlenmektedir. Halbuki Komisyon'un IFTRA Glass Containers Kararı'nda ise fiyatlara ilişkin bilgi değişimi olgusu doğrudan rekabeti kısıtlayıcı ya da engelleyici fiil olarak kabul edilmiştir.
Buna karşılık, Komisyon; teşebbüs birliklerinin her türlü istatistiki bilgiyi üretim ve satışlar üzerine genel bir fikir edinmek amacıyla firma isimlerini belirtmeden toplamalarını rekabet hukukuna aykırı bulmamakta ve bu yönde ortak bilgi oluşturmalarına izin vermektedir. Bu konu Komisyon'un Yedinci Rekabet Politikası Raporu'nda geniş bir biçimde açıklanmaktadır. (171)
|
formatında izlemek için tıklayın