|
3.2.1.2.3. Grup muafiyetin uygulanmadığı durumlar
Bütün grup muafiyet tüzüklerinde olduğu gibi, 1984/83 Sayılı Tüzük'de de belirli durumlarda muafiyetin geri alınmasına ilişkin hükümler mevcuttur. Diğer Tüzük'lerde bulunan muafiyet geri alma koşulları aynı şekilde bu Tüzük'de de belirtilmiştir.
Buna göre 1984/83 Sayılı Tüzük, muafiyet sağlanmış bir anlaşmanın 85 (3) maddede düzenlenen koşullara bağdaşmayan etkilere sahip olduğunun tesbit edildiği durumlarda muafiyetin geri alınabileceğini açıkça belirtmektedir. Bununla birlikte, anlaşma bölgesinde anlaşma konusu malların, aynı mallarla veya kullanıcılar tarafından nitelikleri, fiyatı ve kullanım amaçları bakımından eş sayılan mallarla etkin rekabet halinde olmaması; anlaşma bölgesinde diğer sağlayıcıların dağıtımın farklı aşamalarına girişlerinin önemli ölçüde zorlaştırılmış olması; aracıların veya kullanıcıların anlaşma bölgesi dışında anlaşma konusu malları geleneksel yollarla elde etmelerinin mümkün olmaması; tek elden dağıtıcının kabul edilebilir haklı bir nedeni olmaksızın, anlaşma konusu malları, uygun koşullarla başka yerden elde edemeyen alıcı gruplarına, anlaşmayla belirlenen bölgede doğrudan ve dolaylı olarak mal vermeyi reddetmesi durumları da -tek elden dağıtım anlaşmalarında olduğu gibi- muafiyetin geri alınmasını gerektiren hususlar olarak belirtilmektedir.
Komisyon bir muafiyeti geri alırken 17/62 Sayılı Tüzük hükümleri doğrultusunda hareket etmekte ve hiçbir şart altında geçmişe şamil kararlar verememektedir.
Bununla birlikte, 1984/83 Sayılı Tüzük'te bulunan "sağlayıcı teşebbüsün, kabul edilebilir haklı bir nedeni olmaksızın, tek elden satın alma yükümlülüğü bulunan yeniden satıcılara aynı dağıtım aşamasındaki diğer yeniden satıcılara nazaran daha düşük fiyat ve satış koşulları uygulaması" (262) hükmü, metin itibariyle diğer grup muafiyet tüzüklerinde bulunan muafiyetin geri alınmasına ilişkin hükümlerden farklılık göstermektedir.
3.2.1.2.4. Tek Elden Satın Alma anlaşmalarına 86. maddenin uygulanması hali
Tek elden satın alma anlaşmalarının bazı yönleri hakim konumun kötüye kullanılması durumunu oluşturabilmektedir. Grup muafiyeti tüzüğünün dibaçesinde de, tek elden satın alma anlaşmalarına ilişkin grup muafiyeti tüzüğü hükümlerine göre tanınmış olan bir muafiyetin, Kurucu Antlaşma'nın 86. maddesinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmektedir.
İhlalin söz konusu olduğunu belirlemek için, önce sağlayıcı teşebbüsün hakim durumda olduğunu belirlemek gerekmektedir. Bunun üzerine, söz konusu eylemin hakim durumu kötüye kullanma halini oluşturup oluşturmadığını belirlemek gerekecektir.
Örneğin, bazı durumlarda sadakat indirimleri ve benzer eylemler, hakim durumdaki bir teşebbüs tarafından uygulandığında Rekabet Hukuku'na aykırı olabilir. Suiker Unie davasında, ATAD'ın belirttiği gibi bu tarz eylemler farklı müşterilere farklı net fiyat uygulamaları ile aynı anlama gelebilmektedir. Bu da, Kurucu Antlaşmanın 86 (c) maddesinde belirtilen kötüye kullanma haline bir örnek oluşturmaktadır. Ayrıca pazarlar müşterilerin zararına olmak üzere sınırlanabilir ki; bu da Kurucu Antlaşma'nın 86 (b) maddesini ihlal etmektedir. Ayrıca, bu tarz eylemler hakim durumu güçlendirmeye de yol açabilirler.
3.2.1.2.5. Geçiş dönemine ilişkin hükümler
67/67 Sayılı Tüzük'ün yerini alan 1983/83 Sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına ilişkin Tüzük ve 1984/83 Sayılı Tek Elden Satın Alma Anlaşmalarına ilişkin Tüzük 1 Temmuz 1983 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Komisyon bu tüzüklerde 1 Temmuz 1983 tarihinde mevcut olan anlaşmalara bazı geçiş dönemleri öngörmüş ve bu doğrultudaki uygulama esaslarını teşebbüslerin dağıtım sistemlerini yeni tüzüklerin gerekliliklerine uygun hale getirebilmelerine izin veren makul süreler belirleyerek her iki tüzükte de maddeleştirmiştir.
1983/83 Sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Komisyon Tüzüğü'nün 7. maddesi, Tüzüğün yürürlüğe giriş tarihi olan 1 Temmuz 1983 tarihinde yürürlükte olan veya 1 Temmuz-31 Aralık 1983 tarihleri arasında akdedilen tek elden dağıtım anlaşmalarının, 67/67 Sayılı Tüzüğün gerekliliklerini yerine getiriyor olmaları şartıyla 1 Temmuz 1983-31 Aralık 1986 tarihleri arasında Kurucu Antlaşma'nın 85 (1) maddesi kapsamında değerlendirilmeyeceğini belirtmektedir.
Görülmektedir ki, Komisyon, mevcut anlaşmaların yanı sıra Tüzüğün yürürlüğe giriş tarihinden itibaren 6 ay içerisinde akdedilen anlaşmaları da Tüzüğün yürürlük tarihinden itibaren 42 ay süresince 67/67 Sayılı Tüzüğe uygun olmaları halinde, Kurucu Antlaşma'nın 85 (1) maddesi kapsamı dışında tutmuştur.
1984/83 Sayılı Tek Elden Satın Alma Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Komisyon Tüzüğü'nün 15. maddesi ise yine benzer bir uygulamayı tek elden satın alma anlaşmaları için düzenlemektedir. Ancak bilindiği üzere Komisyon, tek elden satın alma anlaşmalarına grup muafiyeti uygulamasını beş yılı aşmayacak bir dönem ile (bira ve akaryakıt ürünlerinde bu süre on yıldır) kısıtlamıştır ve beş yıldan daha uzun bir süre için verilecek bireysel muafiyetler sadece geçerli iktisadi gerekçelerin mevcut olması ve bu gerekçelerin de Komisyon tarafından onaylanması halinde mümkündür. Esas olarak, muafiyet beş yılı aşmayacak bir dönem için ve sadece tek bir ürün veya birbirine çok yakın ürünler için yapılan anlaşmalara verilir. Bira ve akaryakıt sektörlerinde ise üreticilerin bu alanda yaptıkları önemli ölçüde yatırımlar göz önüne alındığında, muafiyetin beş yıldan daha uzun bir dönemi kapsaması, Komisyon tarafından kabul edilebilir görülmüştür.
Buna göre 1984/83 Sayılı Tüzüğün 15. maddesi Tüzüğün yürürlüğe giriş tarihi olan 1 Temmuz 1983 tarihinde yürürlükte olan veya 1 Temmuz-31 Aralık 1983 tarihleri arasında akdedilen tek elden satın alma anlaşmalarının, 67/67 Sayılı Tüzüğün gerekliliklerini yerine getiriyor olmaları şartıyla 1 Temmuz 1983-31 Aralık 1986 tarihleri arasında Kurucu Antlaşma'nın 85 (1) maddesi kapsamında değerlendirilmeyeceğini belirtmektedir.
Komisyon, tek elden dağıtım anlaşmalarında olduğu gibi mevcut anlaşmaları ve Tüzüğün yürürlüğe giriş tarihinden itibaren 6 ay içerisinde akdedilen anlaşmaları Tüzüğün yürürlük tarihinden itibaren 42 ay süresince 85 (1) madde kapsamı dışında tutmuştur.
Komisyon, bira satılan ve tüketilen yerlere bira yeniden satışına yönelik tek elden satın alma anlaşmaları ve akaryakıt istasyonlarında akaryakıtın yeniden satışına yönelik tek elden satın alma anlaşmaları için daha uzun süreler öngörmüştür.
Buna göre Tüzüğün yürürlüğe giriş tarihi olan 1 Temmuz 1983 tarihinde yürürlükte olan veya 1 Temmuz-31 Aralık 1983 tarihleri arasında akdedilen bira satılan ve tüketilen yerlere bira yeniden satışına yönelik tek elden satın alma anlaşmaları ve benzin istasyonlarında akaryakıtın yeniden satışına yönelik tek elden satın alma anlaşmaları 67/67 Sayılı Tüzüğün gerekliliklerini yerine getiriyor olmaları şartıyla 1 Temmuz 1983-31 Aralık 1988 tarihleri arasında Kurucu Antlaşma'nın 85 (1) maddesi kapsamında değerlendirilmemişlerdir.
|
formatında izlemek için tıklayın