|
5.2. 4064/89 Sayılı Tüzük üzerinde 1310/97 Sayılı Tüzük ile getirilen değişiklikler
21 Aralık 1990'da yürürlüğe giren 4064/89 Sayılı Teşebbüslerarası Yoğunlaşma İşlemlerinin Denetlenmesi Hakkında Konsey Tüzüğü'nün zaman içerisinde yetersiz kalması ve teşebbüslerin birden fazla Üye Ülke'de etkili olan ancak Tüzük'te belirtilen ciro eşiklerinin altında kalan birleşme devralma işlemlerini, etkili oldukları ülkelerde teker teker bildirme yükümlülüğü altına girmeleri sonucunda ortaya çıkan bürokratik yük, anılan tüzüğün tadil edilmesi gerekliliğini doğurmuştur.
Bu doğrultuda, Komisyon, 1996 yılı Ocak ayında konuyla ilgili yayınlanan Yeşil Kitap'a yönelik olumlu ve olumsuz eleştirileri ve Üye Ülke rekabet kurumları ve Topluluk iş çevrelerinin de görüşleri ışığında 4064/89 Sayılı Tüzük kapsamında yapılması planlanan değişiklikleri 1996 yılında bir öneri haline getirmiştir. Avrupa Parlementosu ve Ekonomik ve Sosyal Komite'nin de olumlu görüşü doğrultusunda 30 Haziran 1997 tarih ve 1310/97 Sayılı Konsey Tüzüğü yayınlanarak 1 Mart 1998 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
1310/97 Sayılı Tüzük, birleşme devralma işlemlerinin Topluluk boyutu kapsamına girme kriterlerini düzenleyen ve 4064/89 Sayılı Tüzük'te bulunan ciro eşiklerini değiştirme yoluna gitmemiş ancak kapsamını genişletmiştir. 4064/89 Sayılı Tüzük uyarınca, birleşme veya devralma işlemine taraf teşebbüslerin herbirinin cirolarının en az üçte ikisini Topluluk üyesi tek bir ülkede gerçekleştirmeleri kaydıyla, Dünya çapındaki toplam cirolarının 5 milyar ECU'nün üzerinde olması ve aynı zamanda, işleme taraf teşebbüslerin en az ikisinin Topluluk çapındaki cirolarının her bir teşebbüs için 250 milyon ECU'nün üzerinde olması sözkonusu işlemin Topluluk boyutunda bir yoğunlaşma işlemi olarak değerlendirilmesi gerekliliğini ortaya koymuştur.
Buna karşılık 1310/97 Sayılı Komisyon Tüzüğü ise, 4064/89 Sayılı Tüzük'te belirtilen ciro gerekliliklerini yerine getiremeyen bazı teşebbüslerin işlemlerinin de Topluluk boyutunda kabul edilebilmesine olanak sağlayan yeni düzenlemeler getirmektedir.
Buna göre aşağıda belirtilen dört kriteri de yerine getiren teşebbüslerin taraf olduğu birleşme ve devralma işlemlerinin de, bu teşebbüslerin herbirinin cirolarının en az üçte ikisini Topluluk üyesi tek bir ülkede gerçekleştirmeleri kaydıyla, yayımlanan bu tüzük gereğince Topluluk boyutunda olduğu kabul edilmektedir:
o birleşme veya devralma işlemine taraf teşebbüslerin Dünya çapındaki toplam cirolarının 2.5 milyar ECU'nün üzerinde olması,
o birleşme veya devralma işlemine taraf teşebbüslerin en az üç Üye Ülke'nin her birinde toplam cirolarının 100 milyon ECU'nün üzerinde olması,
o birleşme veya devralma işlemine taraf teşebbüslerin en az ikisinin bireysel cirolarının, ikinci maddede belirtilen üç Üye Ülke'nin de aralarında bulunacağı en az üç Üye Ülkede 25 milyon ECU'nün üzerinde olması, ve
o birleşme veya devralma işlemine taraf teşebbüslerin en az ikisinin Topluluk çapındaki bireysel cirolarının, 100 milyon ECU'nün üzerinde olması.
1310/97 Sayılı Tüzük ile gündeme gelen bir düzenleme de tüzük kapsamına giren ortak girişimlerin Ortak Pazar ile uyumlu olup olmadıklarının değerlendirilmesine yöneliktir. Buna göre, bir ortak girişim işlemi sonucunda ortaya çıkan teşebbüsün, bağımsız olarak pazardaki faaliyetlerine devam eden kurucu teşebbüsler arasındaki rekabetçi hareketleri koordine etme amacını gütmesi veya bu etkiyi yaratması, anılan koordinasyonun Ortak Pazar ile uyumunun değerlendirilmesinde Kurucu Antlaşma'nın 85 (1) ve 85 (3) maddelerinin esas alınmasını şart koşmaktadır. Komisyon bu değerlendirmeyi yaparken kurucu teşebbüslerin faaliyetlerinin ortak girişimin faaliyetleriyle ne oranda kesiştiğini, yani aynı veya birbirine çok yakın pazarlarda faaliyet gösterip göstermediklerini ve kurucu teşebbüslerin, gerçekleştirmiş oldukları ortak girişim vasıtasıyla ilgili ürün ve hizmet pazarının önemli bir bölümündeki rekabet ortamını ortadan kaldırabilme gücüne sahip olup olmadıkları hususlarını dikkate almaktadır. Bu konu bir öneceki başlıkta da yoğunlaşmaların genel felsefesi bakımından ele alınmıştı.
1310/97 Sayılı Tüzüğün ortak girişimlere ilişkin getirmiş olduğu bir diğer yenilik de Topluluk boyutunda olsun olmasın bütün ortak girişim işlemlerinin ilgili Tüzük kapsamında değerlendirilecek olmasıdır.
Bu temel değişikliklerin yanı sıra, 1310/97 Sayılı yeni Tüzük, kredi ve finans kurumlarının gerçekleştirdikleri birleşme ve devralma işlemlerine ilişkin ciro hesaplama tekniklerinde önemli değişiklikler gündeme getirmektedir.
4064/89 Sayılı Tüzük, kredi ve finans kurumlarının gerçekleştirdikleri yoğunlaşma işlemlerinin Topluluk boyutunda kabul edilebilmeleri için işleme taraf teşebbüslerin Dünya çapındaki toplam cirolarının değil de bilanço büyüklükleri toplamının onda birinin 5 milyar ECU'nün üzerinde olması kriterini aramaktaydı. Diğer taraftan, bir diğer ciro eşiği olan ve işleme taraf teşebbüslerin en az ikisinin Topluluk çapındaki cirolarının her bir teşebbüs için 250 milyon ECU'nün üzerinde olması gerekliliği kriterindeki Topluluk çapındaki cirolar da, kredi kurumları için, bilançonun onda birinin Topluluk'ta mukim kredi kurumları ve müşterilerden alacakların toplam alacaklara oranıyla çarpımı olarak değerlendirilmekteydi. Son olarak da, birleşme veya devralma işlemine taraf teşebbüslerin herbirinin cirolarının en az üçte ikisini Topluluk üyesi tek bir ülkede gerçekleştirmeleri şartındaki Topluluk üyesi tek bir ülkede gerçekleştirilen ciro ise kredi ve finans kurumları için bilançonun onda birinin Topluluk üyesi tek bir ülkede mukim kredi kurumları ve müşterilerden alacakların toplam alacaklara oranıyla çarpımı olarak değerlendirilmekteydi.
1310/97 Sayılı Tüzük, kredi ve finans kurumları için yukarıda belirtilen kriterleri tamamen değiştirmiş ve bu kurumlar için ciro miktarı olarak, Bankaların ve Diğer Finans Kurumlarının Yıllık Hesap ve Konsolide Bilançolarına İlişkin 8 Aralık 1986 Tarih ve 86/635/CEE Sayılı Konsey Yönergesi'nde (413) açıklandığı doğrultuda, aşağıda belirtilen kalemlere ilişkin işlemler toplamından katma değer vergileri ve bu kalemlerle doğrudan bağlantılı diğer vergilerin düşülmesi sonucunda elde edilen miktar dikkate alınmaktadır:
o Faiz gelirleri ve benzer gelirler,
o Hisse senedi ve tahvil gelirleri,
o Hisse ve pay gelirleri ve diğer tahvil gelirleri,
o İştirak gelirleri,
o Komisyon alacakları,
o Finansal işlemlerden elde edilen net kar,
o Diğer işletme gelirleri.
1310/97 Sayılı Tüzük ayrıca birleşme ve devralma işlemlerine taraf teşebbüslerin, Komisyon'un işlemin Ortak Pazar ile uyumunu inceleme aşamasında taahütler sunmalarına izin veren düzenlemeler getirmektedir. Bu düzenlemenin amacı, Komisyon'un birleşme ve devralma işleminin Ortak Pazar ile uyumuna ilişkin şüpheler taşıması durumunda, ilgili teşebbüslerin taahütler sunarak Komisyon'un olumlu karar alma sürecini hızlandırmaktır.
Bunlara ek olarak, yeni tüzük, Komisyon'un bir yoğunlaşma işlemini ulusal kurumlara yönlendirmesine olanak veren hükümlere ilişkin değişiklikler içermektedir. Buna göre Komisyon, bir Üye Ülke'nin ulusal pazarında veya bu pazarın belirli bir bölgesindeki pazarda rekabeti bozan yoğunlaşma işlemlerini o Üye Ülke'nin gerekçeli talebi doğrultusunda tamamen veya kısmen yine o Üye Ülkenin milli kurumuna havale etme yetkisine sahiptir.
Yukarıda belirtilen ana değişikliklere ek olarak, yeni tüzük yoğunlaşma işlemlerinin olumlu nihai karara kadar askıda tutulmasını öngörmektedir. Halbuki 4064/89 Sayılı Tüzük yoğunlaşma işlemlerinin Komisyon'a bildirilmeden önce ve belirli şartların mevcut olması durumunda da bildirimden üç hafta sonrasına kadar uygulamaya alınamayacağını belirtmekteydi. |
formatında izlemek için tıklayın